Affichage des articles dont le libellé est Aglam s tikli. Afficher tous les articles
Affichage des articles dont le libellé est Aglam s tikli. Afficher tous les articles

Aglam n wadeg s tikli - Acercar n Yimeɣninen - Mass Musuni Ṭayeb

Acercar n Yimeɣninen - Aglam n wadeg s tikli - Mass Musuni Ṭayeb
Tasɣunt ASELMAD uṭṭun wis 8. Yennayer 2021

Aglam n wadeg s tikli - Acercar n Yimeɣninen - Mass Musuni Ṭayeb

    Tudrin n tmazɣa d izurar ɣef yidurar, yal yiwet tcebbeḥ d tislit ɣef yidurar, d agerruj n talsa, tessebgan-d yiwet n ccbaḥa d thuski d tfulki yettudammen d sser, tamurt n Leqbayel d talelluct, tiɣaltin , idurar, isaffen iɣezran, insisen d tmedwa, tiregwa d yicercaren .
 
    Akken kan ara k-yefk ubrid ɣer tudrin n Leɛzib, sya usya d isekla, abrid yezzi idewwer, isawen srid qbala ar Yiɣil, timnanḍin mzuzarent ta deg ta, myuṭṭafent afus deg ufus, mi d-teffɣeḍ i temdint n Leɛzib ad d-taɣeḍ abrid alamma d taḥeccaḍt, zzi kan ɣef zelmeḍ abrid ad yebdu tuzzya tunnḍa alamma tuḍeḍ akal amellal, dinna abeḥri ikeččem turin yessifsus ɣef wul, akken kra ad teṭṭerḍqeḍ Iɣil n Waḍu , amḍiq-a iwehha dayen kan syinna ad d-tebduḍ ad d-tettwaliḍ tamdint d akessar , ussan n waḍu dinna d taɛeǧǧaǧt yettsuḍu-d irennu yetthubbu yeffus zelmeḍ, ḍegger kan tiṭ-ik ɣef tzelmaḍt ad twaliḍ taddart n Ɛiyac, asmi tella di zzman-is teččur d imezdaɣ, tura d tasusmi, yezdel lxuf deg-s, segmi amezdaɣ aneggaru yenser syin melmi kan.

    Abrid ur ɣezzif mi ara tkemmleḍ tikli ad tkecmeḍ Ibacaten neɣ Imrabḍen, ixammen mferzaɛen wa nnig wa ddaw ubrid, rrif rrif tizeɣwa mcuddent ta deg ta, akken kan ara teffɣeḍ seg-s ma tḍeggreḍ allen nnig-s ad twaliḍ aɣerbaz amenzu n taddart (Muḥend Ulhanǧ ) iseqqef s uqermud d azewwaɣ, ibedd di tiɣilt yessawal i tmussni, yiwet n ddura i d-yeggran akken ad nekcem taddart Imaɣninen, amzun akken yessawal-d ssut n yimeɣrasen yemmuten ɣef tlelli, ha-tt-an Tiɣilt Iṭarnac. Udem d udem nniḍen , tettmar-d tfulki d ccbaḥa dayen kan, allen tteccḍent akkin akka akken ad walint, ddaw, nnig, yeffus, zelmeḍ, syinna ad ak-id-iban d akessar ar tala Luli, Acercar n Yimeɣninen.

    Acercar, yezyeb aṭas. Qqaren-as daɣen Asif umezyab, yettazzal d aman, yettfeǧǧiǧ yesrugmut ad as-tesleḍ si lebɛid ittawi-d tizlatin n lḥif d uɣilif n tumert d lferḥ. Aman deg-s ur ttfakan, ttazzalen-d si tɣaltin n Yiɣil d Yimdunen ideg ur tettfakka tzegzewt, sya usya mɣin-d yisekla, d yimɣan n yal tawsit, teɣzi-s azal n 50 lmitrat , di tehri azal n 20 tikkwal 10 n lmitrat, di tefsut timeqqwa-s ttuɣalent d initen am teslit n unẓar, d aggus n tteryel, tiɣimit din tesnubgay-d iḥulfan ilewwaɣen, yessifsus ɣef wallaɣ d wul taẓẓayt, issettuy iɣeblan d zzhir n temdinin.

Aglam n wadeg s tikli - Acercar n Yimeɣninen - Mass Musuni Ṭayeb
 
    Yettaf deg-s iman-is yal aɛeyyal n twennaḍt, aseklu, imɣi, ajeǧǧig d ufrux, ittak nnuba i tudert, imezdaɣ d yilmeẓyen n taddart ttnubguyen ɣer din timeddiyin aladɣa deg wussan n tefsut, rrif- is llant tmizar zzint-as-d amesyas, rezzunt-d ɣer din di tallit n teknisya (ḥeblemluk) d uzemmur, ad tesleḍ kan i leɛwaq tuẓẓafin d usebrireḥ n yimeksawen, d wujaq n yiqrar mi ttmerriḥen, d kra n yilmeẓyen yekkaten snitra, tjemmaɛ-iten-id tezlit taqbaylit, ttawin-d ɣef tlufa n tudert n yal ass, ɣef tirga, ɣef usirem, tettun iɣblan d unezgum, ttaran-d i wudem taḍsa, tettfukti tegmat d tlelli din. Am waṭas n yiberdan d tudrin , yezdeɣ-itent tura layas d tsusmi, anda akk ayen iɛeddan?! Ula d iberdan msan fkan nnuba i yinijel, yemɣi-d lxuf deg umadaɣ. Acercar ifud tura, ifud ɣas ma mazal yessawal-d mi ara yettseyyix s waman, yessawal-d i wussan ad d-uɣalen, i tarwa-s ad d-smektin ussan-nni, i yimerriyen d yinebgawen ula si tmura niḍen i t-id-yettmerrin zik nni.

    Ay acercar n taddart-nneɣ, kečč d inigi n wayen iɛeddan, aqel-aɣ akken nella iḍelli, ad d-nuɣal ɣer-k yal tameddit, ad d-ncebbeḥ tiblaḍin mi asent-nettezzi zik-nni, ussan n temẓi fkan iẓuran deg-neɣ, tamurt ad d-tessawal ahaw ad as-nerr awal, ad d-neḥyu iḍelli ad t-nerr xir n zik-nni, tudrin ad tent-yeččar usirem, adrar iẓẓel-d irebbi i tarwa-s, tamurt teffud, ffuden tarwa-s.

Aẓru n War - Aglam n wadeg s tikli - Sidhum Kusayla

Aglam n wadeg s tikli
Sidhum Kusayla

Aẓru n War

Aẓru n War - Azroubar Mizrana Tigzirt - Aglam n wadeg s tikli

     Aẓru n War, d taddart yellan di lqern wis 18 (1730-1750). Akken i d-ulsen yimɣaren n zik, amezdaɣ amezwaru n taddart-agi qqaren-as, Umniɛ bu Mejjan, qqaren-as akka imi i yesɛa claɣem d imeqqranen yerna bernen.

     Umniɛ bu mejjan iruḥ-d si taddart n Arbi i d-yezgan deg Yiflisen, irewl-d netta akked ukkuẓ n warraw-is, Muḥend, Uhebbi, Saɛdi, akked Sliman. Irewl-d imi as-nɣan akk arraw-is niḍen, yeṭṭef-d abrid-is ileḥḥu, ileḥḥu armi yuweḍ ɣer tlemmast n teẓgi, anda i d-yufa yiwen n uẓru d ameqqran, imir yeqqim yezdeɣ ddaw-as akked warraw-is.

    Semman-as i taddart-agi, Aẓru n War imi yella deg-s yiwen n uẓru d ameqqran, yettidir fell-as wayrad dɣa qqaren-as i taddart-agi Aẓru n Wayrad neɣ akken i as-qqaren tura Aẓru n War.

    Aẓru n War, d taddart di tɣiwant n Mizrana, deg ugezdu n Tizi Uzzu, tebɛed azal n 7 n yikilumitren ɣef temdint n Tegzirt. Aẓru n War, d taddart i d-yezgan ɣef udrar, tezzi- as-d teẓgi si yal tama. Yal tallit deg usseggas, tettak-as udem-is.

    Di tegrest, yeddal-itt udfel amzun d abernus amellal i tersa; di tefsut, tettzegziw akk s yimɣan i d-ifetḥen, imi tafsut d tasemhuyt anda i d-ttuɣal tudert imɣan. Anebdu, d tasemhuyt n uẓɣal maca di taddart-agi ur yettiqsiḥ ara deg-s uẓɣal imi i as-d-ttak tezgi-nni i as-d-yezzin si yal tama abeḥri d tesmuḍi. Amwan, d tasemhuyt anda ttuɣalen yisekla d iwraɣen, imi di tsemhut-agi i asen-ɣellin wafriwen-nsen.

    Gar wayen ideg tufrar taddart-agi ɣef tudrin i as-d-yezzin, d aman-is ḥlawen i d-ittecruruden ddaw n teẓgi yellan si tama ufella n taddart. Llant aṭas n tliwa, yal yiwet s yisem-is, gar-asent : tala, acariǧ, lxezna, lɛinṣer ufella ...

Targit - Aglam n wadeg s tikli - Sabrina SLIMI

Sabrina - SLIMI Aglam n wadeg s tikli
Targit

Targit - Taddart - Aglam n wadeg s tikli - Sabrina SLIMI

    Yiwen wass, yuwi-iyi yiḍes-iw ɣer yiwen wadeg urǧin ẓriɣ di ddunit. D taddart, d tameẓẓyant, ah ! Lukan ad tt-teẓrem acḥal i tecbeḥ !

    Lqaɛa-s d tazedgant, teṣfa am tegnawt n tefsut, zzint-as-id tjeǧǧigin si mkul ṣṣenf tennecraḥ am twacult mi ara temlil. ḍefreɣ abrid d asawen, mugreɣ-d tala, aman-is ttiriqen am uẓref, bninit. Deffir-s, zzin-as-d yixxamen, wa sdat wa, myenṭaḍen, mqaraben, ttbinen-d si lebɛid bḥal iserdasen mi ara mseḍfaren. Tewwi-iyi leɛqel-iw, yeqqar-d wul-iw : i win ara ikecmen ɣur-s ad tt-id-iẓer !?

    Deg ubrid-iw, yiwen ur yelli, tezdeɣ-itt tsusmi, ikcem lxuf ul-iw, deg wakken tasusmi-nni texdem-d rrehba deg wul-iw. Taswiɛt kan, ḥulfaɣ i yiwen isers-d afus-is ɣef tayet- iw, frawseɣ ! Zziɣ ar deffir s lḥir, ufiɣ argaz d aɣezzfan, allen-is d tiqahwiyin, wehmeɣ, d aselmad-w i d-yeddan di targit-iw. Yenna-yi-d : a yelli, ur tettu ara ayen iɣef kem- weṣṣaɣ.

Sabrina SLIMI, aɣerbaz alemmas , AT KSILA .
Aseqɛed d mass : ZEERUQ RAFIQ .
Tasɣunt ASELMAD uṭṭun wis 8. Yennayer 2021