Affichage des articles dont le libellé est Iḍrisen. Afficher tous les articles
Affichage des articles dont le libellé est Iḍrisen. Afficher tous les articles

Djehha et son âne, Auguste Moulieras

Ǧeḥḥa d uɣyul-is. Aḍris ullis, d tamseḍsut.

Djehha et son âne. Texte narratif - humour / blague:


 Am yal tikkelt, ǧeḥḥa yettaɛraḍ ad isellek aqerruy-is s kra n tiḥerci. 

Seg : Auguste Moulieras.
Les fourberies de Si Djeha

 Ǧeḥḥa d uɣyul-is.

Blague pour jeune, humour berbère, Djehha et son ane. Tamseḍsut Ǧeḥḥa d uɣyul-is

            Yiwwas, iruḥ ɣur-s yiwen, yenna-as: “A Si Ǧeḥḥa, rḍel-iyi-d aɣyul-ik” Yenna-as: “Ay ameddakel, aɣyul-iw ulac-it da”. Urɛad ifukk ameslay, yesla-as i uɣyul ijehheq, yenna-as:”Aɣyul a-t-a da a Si Ǧeḥḥa”. Yenna-s Si Ǧeḥḥa: “Amek, ad tamneḍ deg uɣyul, ur tettamneḍ ara deg-i! Nekk d argaz d ameqqran, tamart-iw tcab”.

Taddart-iw - Aglam n wadeg - Ḥmed Nekkar

Taddart-iw - aglam n wadeg
Taddart-iw - Description du lieu

Ḥ. NEKKAR
Taddart-iw - Aglam n wadeg - Ḥmed Nekkar - Aḍris agelman


Taddart-iw tecbaḥ, temlaḥ ayen din, acku tuzga-d s ufella n tiγilt, zzin-as-id yidurar d yiγallen si yal tama, tiqucac n tγaltin dlent s umadaγ azegzaw, tiγaltin-a ttḥarabent fell-as aḍu i d-yettsuḍun seg yizuγar n wadda.

Tura udem n taddart-iw la yettitrir, yal axxam yewweḍ-it ubrid n tkerrust. leḥwari s lebni amaynut, ixxamen jeyyren s temlel, s tewreγ, yal axxam amek yettwajeyyer. Tiḥuna yal tiγmert. Deg yiḍ tiftilin yal axxam ttlejlijent am yitran deg yigenni.

Simmal la ttnernin deg-s yimdanen, simmal la ttnernin yixxamen, qrib attuγal ttamdint.

Aḍris Imeddukkal, aglam n umdan - Salem Muḥend

Imeddukkal: aḍris agelman.
Aglam n umdan - Portrait.

“Les deux amis”
D tasuqqilt sɣur : Salem Muḥend.

Aḍris Imeddukkal, aglam n umdan - Salem Muḥend        Aḍris Imeddukkal, aglam n umdan - Salem Muḥend

            Yidir d Yuba a-ten-id uɣalen-d seg uɣerbaz. Yidir yuɣal d ameqqran, yennerna mliḥ, ɣur-s qrib mraw d yiwen n yiseggasen deg tudert-is.

             Acebbub-is d awraɣ am wureɣ, kersen wanẓaden deg-s, icubaɣ rran tawenza deg yidis, allen-is d timeqqranin brarḥent, ṭṭurcent. Yuba, mmi-s n udrum-is, ila anagar ṣa n yiseggasen deg tudert-is. Meẓẓi mliḥ di lqedd. Taqerrut-is d tubrint, tekkernenni am tciret n uḍar, timeẓẓuɣin-is d timeẓẓyanin, ayen slant skelsent-t, leḥnak-is d iberkanen ad as-tiniḍ zzan seg yiṭij, udem-is yezga yennecraḥ, taqemmuct-is tettecmumuḥ, tuɣmas-is d ticebḥanin am udfel, yettcercur d sser dayen kan.

 Yal ass, sin-agi n warrac ddukulen, ttaɣen adrid n uɣerbaz, teddun afus deg ufus, wa ur yettaǧǧa wayeḍ, ttemzukraren kan di sin. Tturebban i sin yid-sen, ur xebbcen, ur ttkerricen, ayen n dir xḍan-as, urǧin ttnaɣen deg yiberdan neɣ ttawin-d tilufa i yimawlan-nsen. D ukyisen, mi ara ten-id-temlaleḍ, ur ten-tzewwireḍ ara ɣer wazul. Mi ara d-ffɣen seg uɣerbaz, teddun-d srid s axxam, ur tezzin ur tennḍen deg yiberdan. Ferzen lecɣal-nsen akken ilaq, ussan-nsen ččuren d tigawt. Mi ara awḍen s axxam,yal akud deg-s amaynut. Cwiṭ i uqesser d wurar, cwiṭ i ulmud d unadi alamma gnen.

 Deg yimi n medden, ala win ara d-yinin fell-asen ayen yelhan: d arrac uḥricen, tturebban.

Tamacahut Baba inu ba - Taoues Amrouche

Tamacahut s tmaziɣt Tasaft n uwaɣezniw: Baba Inu Ba.

Conte en tamazight Le chêne de L'ogre: Baba Inu Ba.

Seg: Ṭawes ƐEMRUC « Le grain magique».

Tamacahut s tmaziɣt: Baba Inu Ba. Conte en tamazight: Vava inouva

         Amacahu! Rebbi ad tt-isselhu, ad tiɣzif amzun d asaru.

  Zik-nni, yella yiwen umɣar, yezdeɣ di tɛecciwt, tezga-d deg teẓgi, yekref, ur yettembiwil ara. Yal ass tettawi-as yelli-s n mmi-s tagella. Mi tuweḍ ad as-tini: « Ttxil-k ldi-yi-n tawwurt a baba inu ba...», netta yetara-as-id: «Sčenčen tizebgatin-im a yelli Ɣriba». 

 Yiwen n wass, iɛuss-iten-id uwaɣezniw, yesla-asen amek i ttemsawalen. Azekka-nni, uqbel ad d-tawiḍ teqcict, iruḥ ɣer tɛecciwt, yenna-as: «Ttxil-k ldi-iyi-n tawwurt a baba inu ba...», maca netta taɣect-is d tazurant, yukez-it-id umɣar-nni, yenna-as-id: «Rreẓ-iyi syin!» Amek ara yexdem? Iruḥ ɣer yiwen n useḥḥar; yenna-as-id: «Ruḥ ečč tamemt, ḍleq di telmat i yiṭij, anef i tburga n uweṭṭuf ad tettawi ad tettarra id taɣect-ik alamma tuɣal am tin teqcict-nni. Mi ara truḥeḍ ɣer tɛecciwt n umɣar awi yid-k snesla akken ad iɣil d tizebgatin». Yexdem akken i as-yenna useḥḥar-nni. Azekka-nni, kra n wakud uqbel ad d-taweḍ teqcict, iruḥ ɣer tɛecciwt n umɣar, yenna-as: «Ttxil-k ldi-yi-n tawwurt a baba inu ba... ».

  Amɣar ur d-yeɛqil ara taɣect-is, yerra-as-id: « Sčenčen tizebgatin-im a yelli Ɣriba». Awaɣezniw yeddem-d snesla yesčenčen-itt. Amɣar yeldi-d tawwurt; yekcem uwaɣezniw, yečča-t. Yeqqim dinna yettraǧu taqcict-nni. Mi d-tuweḍ, twala idammen ffɣen-d ddaw n tewwurt. Tessawel: « Ttxil-k ldi-yi-n tawwurt a baba inu ba...». Yerra-as-id, s taɣect-is d tareqqaqt. Terra iman-is truḥ ad tekcem, mi tuweḍ ɣer tewwurt, tsekkwer-itt ɣer berra, terwel. Tuzzel ɣer taddart tenna-asen ayen yeḍran. Usan-d wat-taddart d tirni, uwin-d yid-sen tizedmin, zzin-as-tent i teɛciwt-nni, mekknen-as times, terɣa, yerɣa uwaɣezniw yid-s.

  Yezri useggas, temɣi-d tasaft anda akken yerɣa uwaɣezniw, ssawalen-as tasaft n uwaɣezniw. Tekfa tuggdi n uwaɣezniw ɣef medden, d isem-is kan akked tedyant-is i d-yegran.

Aɣerbaz El Imam El Hewwari - Khaled Achoui - Aglam n wadeg

Aɣerbaz El Imam El Hewwari - Aglam n wadeg

Iḍrisen n uselmad n tmaziɣt deg Wehran, Khaled Achoui.
Tasɣunt ASELMAD uṭṭun wis 7. Yebrir 2020

Aɣerbaz El Imam El Hewwari - Khaled Achoui - Aglam n wadeg
© Image copyright Google Maps

    Aɣerbaz amenzu El Imam El Hewwari d amecṭuḥ, yella deg tlemmast n temdint n Wehran. Yezga-d deg uzniq Philipe, nnig n yiɣrem aqbur akk deg Wehran Sidi Lhewwari. Yebɛed s wazal n 100 n lmitrat ɣef umraḥ n yimrigen.
 
    Ɣef tama-s tazelmaḍt, tella tmesgida (lǧameɛ) El Baca, i bnan Yiṭurkiyen deg useggas n 1796. Nnig-s, seg tama tayeffust, yella leqṣer El Bay, yettwabnan daɣen deg tallit n Yiṭurkiyen asmi llan deg tmurt-nneɣ.

    Aɣerbaz daxel, yesɛa seddis n tneɣriyin, asira n tnemhalt, taxxamt n uɛessas d umraḥ amecṭuḥ, deg-s tturaren yinelmaden mi ara d-ffɣen seg tesmilt.

    Sselmaden deg uɣerbaz seddis n yiselmaden n taɛrabt, yiwen n tmaziɣt, wayeḍ n tefransist. Aɣerbaz El Imam El Hewwari, gar yiɣerbazen iqburen (iqdimen) deg Wehran, bnan-t Yirumyen deg useggas n 1881.