Djehha et son âne. Texte narratif - humour / blague:
Am yal tikkelt, ǧeḥḥa yettaɛraḍ ad isellek aqerruy-is s kra n tiḥerci. Seg : Auguste Moulieras. Les fourberies de Si Djeha
Ǧeḥḥa d uɣyul-is.
Yiwwas, iruḥ ɣur-s yiwen, yenna-as: “A Si Ǧeḥḥa, rḍel-iyi-d aɣyul-ik” Yenna-as: “Ay ameddakel, aɣyul-iw ulac-it da”. Urɛad ifukk ameslay, yesla-as i uɣyul ijehheq, yenna-as:”Aɣyul a-t-a da a Si Ǧeḥḥa”. Yenna-s Si Ǧeḥḥa: “Amek, ad tamneḍ deg uɣyul, ur tettamneḍ ara deg-i! Nekk d argaz d ameqqran, tamart-iw tcab”.
Taddart-iw - aglam n wadeg Taddart-iw - Description du lieu
Ḥ. NEKKAR
Taddart-iw tecbaḥ, temlaḥ ayen din, acku tuzga-d s ufella n tiγilt, zzin-as-id yidurar d yiγallen si yal tama, tiqucac n tγaltin dlent s umadaγ azegzaw, tiγaltin-a ttḥarabent fell-as aḍu i d-yettsuḍun seg yizuγar n wadda.
Tura udem n taddart-iw la yettitrir, yal axxam yewweḍ-it ubrid n tkerrust. leḥwari s lebni amaynut, ixxamen jeyyren s temlel, s tewreγ, yal axxam amek yettwajeyyer. Tiḥuna yal tiγmert. Deg yiḍ tiftilin yal axxam ttlejlijent am yitran deg yigenni.
Simmal la ttnernin deg-s yimdanen, simmal la ttnernin yixxamen, qrib attuγal ttamdint.
Imeddukkal: aḍris agelman. Aglam n umdan - Portrait.
“Les deux amis” D tasuqqilt sɣur : Salem Muḥend.
Yidir d Yuba a-ten-id uɣalen-d seg uɣerbaz.
Yidir yuɣal d ameqqran, yennerna mliḥ, ɣur-s qrib mraw d yiwen n yiseggasen deg
tudert-is.
Acebbub-is d awraɣ am wureɣ, kersen
wanẓaden deg-s, icubaɣ rran tawenza deg yidis, allen-is d timeqqranin brarḥent,
ṭṭurcent. Yuba, mmi-s n udrum-is, ila anagar ṣa n yiseggasen deg tudert-is. Meẓẓi
mliḥ di lqedd. Taqerrut-is d tubrint, tekkernenni am tciret n uḍar, timeẓẓuɣin-is
d timeẓẓyanin, ayen slant skelsent-t, leḥnak-is d iberkanen ad as-tiniḍ zzan
seg yiṭij, udem-is yezga yennecraḥ, taqemmuct-is tettecmumuḥ, tuɣmas-is d ticebḥanin
am udfel, yettcercur d sser dayen kan.
Yal ass, sin-agi n warrac ddukulen, ttaɣen adrid n uɣerbaz,
teddun afus deg ufus, wa ur yettaǧǧa wayeḍ, ttemzukraren kan di sin. Tturebban
i sin yid-sen, ur xebbcen, ur ttkerricen, ayen n dir xḍan-as, urǧin ttnaɣen deg
yiberdan neɣ ttawin-d tilufa i yimawlan-nsen. D ukyisen, mi ara ten-id-temlaleḍ,
ur ten-tzewwireḍ ara ɣer wazul. Mi ara d-ffɣen seg uɣerbaz, teddun-d srid s
axxam, ur tezzin ur tennḍen deg yiberdan. Ferzen lecɣal-nsen akken ilaq,
ussan-nsen ččuren d tigawt. Mi ara awḍen s axxam,yal akud deg-s amaynut. Cwiṭ i
uqesser d wurar, cwiṭ i ulmud d unadi alamma gnen.
Deg yimi n medden, ala win ara d-yinin fell-asen ayen
yelhan: d arrac uḥricen, tturebban.
Tamacahut s tmaziɣt Tasaft n uwaɣezniw: Baba Inu Ba.
Conte en tamazight Le chêne de L'ogre: Baba Inu Ba.
Seg: Ṭawes ƐEMRUC « Le grain magique».
Amacahu! Rebbi ad tt-isselhu, ad tiɣzif amzun d asaru.
Zik-nni, yella yiwen umɣar, yezdeɣ di tɛecciwt, tezga-d deg teẓgi, yekref, ur yettembiwil ara. Yal ass tettawi-as yelli-s n mmi-s tagella. Mi tuweḍ ad as-tini: « Ttxil-k ldi-yi-n tawwurt a baba inu ba...», netta yetara-as-id: «Sčenčen tizebgatin-im a yelli Ɣriba».
Yiwen n wass, iɛuss-iten-id uwaɣezniw, yesla-asen amek i ttemsawalen. Azekka-nni, uqbel ad d-tawiḍ teqcict, iruḥ ɣer tɛecciwt, yenna-as: «Ttxil-k ldi-iyi-n tawwurt a baba inu ba...», maca netta taɣect-is d tazurant, yukez-it-id umɣar-nni, yenna-as-id: «Rreẓ-iyi syin!» Amek ara yexdem? Iruḥ ɣer yiwen n useḥḥar; yenna-as-id: «Ruḥ ečč tamemt, ḍleq di telmat i yiṭij, anef i tburga n uweṭṭuf ad tettawi ad tettarra id taɣect-ik alamma tuɣal am tin teqcict-nni. Mi ara truḥeḍ ɣer tɛecciwt n umɣar awi yid-k snesla akken ad iɣil d tizebgatin». Yexdem akken i as-yenna useḥḥar-nni. Azekka-nni, kra n wakud uqbel ad d-taweḍ teqcict, iruḥ ɣer tɛecciwt n umɣar, yenna-as: «Ttxil-k ldi-yi-n tawwurt a baba inu ba... ».
Amɣar ur d-yeɛqil ara taɣect-is, yerra-as-id: « Sčenčen tizebgatin-im a yelli Ɣriba». Awaɣezniw yeddem-d snesla yesčenčen-itt. Amɣar yeldi-d tawwurt; yekcem uwaɣezniw, yečča-t. Yeqqim dinna yettraǧu taqcict-nni. Mi d-tuweḍ, twala idammen ffɣen-d ddaw n tewwurt. Tessawel: « Ttxil-k ldi-yi-n tawwurt a baba inu ba...». Yerra-as-id, s taɣect-is d tareqqaqt. Terra iman-is truḥ ad tekcem, mi tuweḍ ɣer tewwurt, tsekkwer-itt ɣer berra, terwel. Tuzzel ɣer taddart tenna-asen ayen yeḍran. Usan-d wat-taddart d tirni, uwin-d yid-sen tizedmin, zzin-as-tent i teɛciwt-nni, mekknen-as times, terɣa, yerɣa uwaɣezniw yid-s.
Yezri useggas, temɣi-d tasaft anda akken yerɣa uwaɣezniw, ssawalen-as tasaft n uwaɣezniw. Tekfa tuggdi n uwaɣezniw ɣef medden, d isem-is kan akked tedyant-is i d-yegran.
Isental n yirmawen n ukraḍyur amezwaru n tmaziɣt Aswir wis semmus n ulmud amenzu Mass ƐMIRAT Ǧamal
Wigi d isental n yirmawen n ukraḍyur amezwaru n tmaziɣt i yexdem Mass ƐMIRAT Ǧamal i uswir wis semmus, iseggasen iɣurbizen 2019/2020 - 2020/2021 - 2021/2022.
Isentel n yirmawen n ukraḍyur wis kraḍ n tmaziɣt Aswir wis ukkuẓ n ulmud amenzu
Isentel-agi n yirmawen n ukraḍyur wis sin n tmaziɣt i xedmeɣ i yinelmaden-iw n uɣerbaz amenzu, deg yiseggasen iɣurbizen 2016/2017 - 2017/2018 - 2018/2019. Iḍrisen n tinnubga, aseḥbiber ɣef tdawsa, ullisen.
Cfiɣ am wass-a mi d-yusa xali. Ibedd-d deg yimi n tewwurt, iban-d wudem-is werreɣ, yexcawet, icenfiren-is kkawen, anyir-is yekres, allen-is zeblent-d, iban fell-as yerfa.
Gma yeṭṭes, yuɣ-it lḥal di dduḥ, sin yiseggasen di leεmer-is, ur ifaq ara. Nekk ɣur-i imir-nni xemsa yiseggasen, faqeɣ i kullec, fehmeɣ kullec. Am win ineqren iḍran-agi s umenqar d ufḍis deg wallaɣ-iw. Teddem-d yemma iceṭṭiḍen-is, tsenna-ten di tiɣyalin. Ɛebban snat i uɣyul, yiwet tewwi-tt ɣef uqerruy-is. Ffɣen si tewwurt, tmuqqel-d yemma ɣer deffir, udem-is merra yebzeg seg yimeṭṭi, allen-is ruḥent am wakken dreɣlent, idel-itent wagu.Jeddi yeṭṭef-iyi seg ufus, nekk jebbdeɣ, netta ijebbed. Iserrem ufus-is fell-i amzun d ssiman. Akken ẓriɣ ur zmireɣ ara ad ssenesreɣ s lǧehd-iw, εeddaɣ ɣeẓẓaɣ-t, uwiɣ-d tacriḥt seg ufus-is. Isuɣ ɣur Rebbi i t-id-ixelqen, sakin isserreḥ-iyi.
Ffɣeɣ si tewwurt n useqqif am umsuḍ. Muqqleɣ akka d wakka, sakkin qqerseɣ d tazla, ḥulfeɣ i yiḍaren-iw ur ttrusun ara ɣef wakkal, gar yigenni d wakal i ruḥeɣ. Jeddi iḍfer-iyi-d. Qeḍεeɣ-ten ɣer wuffuɣ n taddart, ddaw lemqam n sidi Ḥend Welqaḍi. Ssawaleɣ s ṭṭelq n taɣect-iw : A yemma ! Rǧu-yi !
Walaɣ iḍaren n yemma ulwan, teɣli-as teɣyalt-nni n yiceṭṭiḍen, tsekker am ssnem, ur tezmir ad d-tenṭeq. Inṭeq-d Xali, yenna-yi : Uɣal syin s axxam, ay aqerruy n lmeḥna, uɣal neɣ ad k-ineɣ jeddi-k.
Hata-a jeddi yewweḍ-d, ikemmec-iyi, yezzuɣer-iyi s axxam.
Yemma d Xali kemmlen abrid nsen ; akka i ttmuquleɣ deg-sen teddun, ttibεiden, ttuɣalen d imecṭuḥen, almi ɣaben akk ulac-iten, ɣaben ɣef wallen-iw.
Yella yiwen n sselṭan, d taqcict kan i yesεa ; iḥemmel-itt d tasa-s. Yal mi ara iffeɣ, ad iwessi tiqeddacin-is ad as-ddunt di lebɣi. Maca, yal mi ara yekk tawwurt, tameṭṭut-is ad tekker ɣer ccɣel yerna ad temmal i yelli-tsen amek i iteddu wayen akken i txeddem.
Asmi meqqret, yefka-tt tedda, yuɣ-itt sselṭan nniḍen i mmi-s. Lameεna yuwi fell-as ccerṭ, yenna-as «Yelli ur txeddem ur tgeddem ». Asmi tedda d tislit, yefka-as baba-s ayen ur nettfaka n ddheb d lfeṭṭa. Axxam-is imi tt-walan ur txeddem ara, unfen-as, rran-tt di rrif.
Teqqel tessetḥa s yiman-is. Tuɣal, mi ffɣen wat uxxam, yal yiwen ɣer ccɣel-is, ad tekker ad texdem meṛṛa ccɣel n uxxam. Mi d-ussan wat uxxam, afen-d yal taɣawsa deg umkan-is. Uɣalen ḥemmlen-tt meṛṛa, mezzi meqqer.
Yiwen wass, yerza-d fell-as baba-s, yaf-itt tgerrez. Yenna-as : « A yelli, εni ifuk-am ddheb d lfeṭṭa-nni i am-d-fkiɣ ? ». Terra-as : « ayen akk iyi-d-tefkiḍ yekfa, ḥaca ayen iyi-d-tefka yemma i mazal, ad sεeddiɣ ddunit-iw meṛṛa yis-s ».
Yuɣal baba-s yefreḥ. Akken yewweḍ ɣer tmeṭṭut, yenna-as: « akk-a i xeddment tlawin lεali ». Twehha ɣer yiɣallen-is terra-as : « Ssexdem-iten ad ten-yečč wakal, eǧǧ-iten ad ten-yečč wakal ».
Qqaren deg wawal: A yiles yellan d aksum d acu i k-yerran d asennan !? Imi yella wawal aẓidan, iwumi tiɛewji! Iles tikwal d netta i d lada, i d-yettawin tiyita i uqeṛṛu.
Amacahu! Init ahu, win i d-yennan ahu ad yaf lhu. Tamacahut-iw ad telhu ad tiɣzif anect usaru.
Ḥekkun-d ɣef yiwet n temɣart tettidir akked yiɣiden-is deg yiwen n uxxam i d-yezgan deg tlemmast n teẓgi. Ayen akk tekka tegrest tamɣart ur d-ssuffeɣ ara tiɣeṭṭen-is ad ksent.
Yiwen wass gar wussan ineggura n wayyur n yennayer; igenni d azegzaw, iṭij yuɣ tamurt amzun d ass n tefsut. Tamɣart tazemnit mi twala addad n tegnawt igerrez, d ass yelhan i teksawt. Teddem tebra-asen i yiɣiden, tessufeɣ-iten-d seg uddaynin. Uɣen abrid ɣer udrar imi din i yella leḥcic yelhan.
Mi uwḍen ɣer udrar, tamɣart tserreḥ-as i lmal ad ikes. Iɣiden ferḥen aṭas, acku ddeqs aya ur d-ffiɣen ara seg uddaynin. Lmal yečča, yefraḥ bab-is. Tamɣart teqqim ɣef yiwen n uẓru tettwali deg yiɣiden-is yeksan akked ugama icebḥen. Tamɣart, seg lferḥ-nni, tebda tcennu, tettawi isefra. Deg yimeslayen-is tettmesxir ɣef wayyur n Yennayer. Teḥqer-it imi ur teqsiḥ ara ccetwa deg-s, yerna ur d-yuwit ara udfel. Tamɣart teqqar-as : « Beẓtek a Yennayer, ffeɣ ur texdimeḍ ara. Beẓtek a yennayer, ffeɣ ur texdimeḍ ara». Tettales-as-d i yimeslayen-a deqs n tikal.
Ayyur n Yennayer; yesla-asen-d i yimeslayen n temɣart. D awalen i t-ijerḥen aṭas, yerfa mačči d kra. Yennayer yessawel-as i wayyur yellan sdat-s, wagi d ayyur n Furar. Yenna-as: « A ɛemmi Furar rḍel-iyi yiwen wass ad nɣeɣ tamɣart m lɛar akked yiɣiḍen-is».
Ayyur Furar; yesla-as-d i Yennayer. Yeqbel ad as-id-yerḍel yiwen wass. Deg yiwet n teswiɛt addad n tegnawt inbeddel. Igenni yuɣal d aberkan, yeɣli-d usemmiḍ, aḍu yettsuḍu s lǧehd. Yeṭṭerḍeq lebreq, iḍfer-it rrɛud. Tiwwura n yigenni ldint, iɣelli-d udeffel d imeččimen.
Tamɣart texleɛ, tewhem. Truḥ ad d-terwel maca ur tessaweḍ ara. Asemmiḍ d ugris d waḍu ur as-ǧǧin ara. Din i teqqim alammi tesger nettat d yiɣiden-is. Uɣalen d izeblac, qquren amzun d iẓra.
Tamacahut-iw tekfa. Uwiɣ-tt-id i warraw n lejwad. Ufhim ad tt-yissin; ungif ad tt-yer deffir uɛrur-is. Imcumen ad ten-yexdɛɣ Ṛebbi, ma d nekkni ad aɣ-yeḥrez, ad aɣ-iṣṣun.
Djehha et l'âne, et les deux voleurs. Ǧeḥḥa akked uɣyul, d sin yimakaren - Tamseḍsut
Iruḥ yiwen wass Ǧeḥḥa ɣer ssuq, yuɣ-d aɣyul icudd-it-id s umrar la t-id-yezzuɣur.
Tebɛen-t-id sin yimakaren. Iruh yiwen yefsi-d amrar-nni, iga-t i temgarḍt-is, wayeḍ yeṭṭef aɣyul-nni, yerwel yis-s mebla ma ifaq Ǧeḥḥa. La ileḥḥu abrid, abrid, cwiṭ kan yezzi ɣer deffir, dɣa iwala d amdan i icudden ɣer umrar-nni mačči d aɣyul, yewhem, dɣa, yenna-as: Anda-t uɣyul-nni? Yerra-as-d winna: d nekk. Yenna-as Ǧeḥḥa: Amek akka yeɛni? Yenna-as: Ur ttaɣeɣ ara awal i yemma dɣa tedɛa-iyi, tenna-d: ad ak- yerr Ṛebbi d aɣyul. Mi d-ukiɣ ssbeḥ ufiɣ-d iman-iw d aɣyul, dɣa, tuwi-iyi ɣer ssuq, tessenz-iyi i winna uɣur iyi-d-tuɣeḍ. Ma tura aqel-i ad ḥemdeɣ Ṛebbi imi iyi-tsemmeḥ yemma uɣaleɣ-d d amdan. Yenna-as Ǧeḥḥa: Ceyleleh a ddunit, amek ad k-sqedceɣ kečč d amdan! Ruḥ ddu d ubrid-ik. Yefsi-as amrar-nni, yenna-as: maɛna ɣur-k ur tettaɣeḍ ara awal i yemma-k! Yerfed allen-is s igenni yenna: ad d-yefk Ṛebbi xir n wayen iyi-yekkes.
Tezzi-d ddurt, yuɣal Ǧeḥḥa ɣer ssuq ad d-yaɣ aɣyul, dɣa, yufa aɣyul-nni i d-yuɣ ddurt iɛeddan. Yuẓ ɣur-s, imekken imi-s ɣer umeẓẓuɣ-is, yenna-as: ay amcum, yak nniɣ-ak aɣ awal i yemma-k, ɣur-k ad tt-tesserfuḍ! Ccah deg-k, tuklaleḍ ayen yeḍran yid-k.
Sin yiɣiden d wuccen - Taneqqist s tmaziɣt. Fable en tamazight, le loup et les deux chevreaux.
Amacahu, Rebbi ad tt-isselhu,ad tiɣzif amzun d asaru!
Yiwen wass di tegrest, dduklen sin yiɣiden, tteddun s axxam. Deg ubrid-nsen, mlalen-d Mḥend Uccen. Akken kan i ten-iwala, ur tuwi-t ara lqaɛa si lferḥ. Dɣa yenna-asen : « ɣer wanida i tettɣawalem a tarwa ? » Nnan-as : s axxam a Dda Mḥend.
Yezzi wuccen ɣer umezwaru deg-sen, yenna-as :
- D acu-tent tigi i d-tewwiḍ ɣef tqerruyt-ik ?
Iɣid-nni yuggad,yerra-as-id s urgagi d usqewqew :
- D t…d t…d tacciwin !
- I tigi iɣef tbeddeḍ, d acu-tent ?
- D t…d t…d tiqejjirin.
- Ihi, acuɣer i tettergigiḍ ?
- U…u uggadeɣ ad iyi-teččeḍ !
Mḥend Uccen yumer mi t-yuggad yiɣid. Yuɣal yezzi ɣer wis sin, yenna-as : « I kečč, d acu akka i d-tewwiḍ ɣef tqerruyt-ik ? » Iɣid, icuff idmaren-is, yessuzer taɣect-is, yerra-as-id :
- D acciwen s way-s ara k-fetkeɣ, ma ur tettaxreḍ ara seg ubrid-nneɣ.
Yuɣal yenna-as Mḥend Uccen :
- I tigi iɣef tbeddeḍ, d acu-tent ?
- D tidebbuzin is ara k-debbzeɣ, ma tkemmleḍ-tt aka.
- Ayɣer ihi tettergigiḍ?
Iɣid, yebda yekkat s tqejjirin n sdat, yettcuffu, amzun d azger, yenna-as: « ḥareɣ, ḥareɣ melmi ara k-ččeɣ, ttraǧuɣ kan ad tfakeḍ ameslay. ! »
Asmi i iwala wuccen ur t-yuggad ara yiɣid, yuɣal icukk deg yiman-is, tekcem-it tuggdi . Imuqel akkin d wakka, yebda yettaker taqejjirt cwiṭ cwiṭ armi i yezzerweḍ d tarewla …ula d nutni maɣef ad yendem wuccen, ad d yezzi ɣur-sen.
Uccen yeqqecqec si laẓ. Itteddu yetteqliliḥ, ansi ara d-yekk kra ad t-yesgummeḍ. Yuweḍ ddaw taddart yesla i uqcic d amecṭuḥ yettru. Yiwet n temɣart tenṭeq s aqcic-nni, tenna-as:”ad tessusmeḍ neɣ telzem-iyi tkeffart ar d ad k-fkeɣ i wuccen ad k-yečč!”. Uccen iɣil d tidet. Yedduri adernu, yeqqim. Yettraǧu ad as-t-id-suffɣen, yettraǧu, yettraǧu, ulac. Almi dayen yeɣli-d yiḍ, yesla i temɣart-nni tezzuzun aqcic. Teqqar-as: “tura mimmi ad ixuc, ur yettagad. Aḥeqq wadi d wadi, ur d-yettas wuccen ar t-nqedder s tqabact”.
Cfiɣ-d akka am wass-a; ass-nni d timecreḍt ; taṣebḥit, neffeɣ s warrac, ad neks izgaren ara yemmezlen, ad d-nekkes afersiwan ɣef waydeg ara yettwafser uksum. Nɛebba i yiɣyal tibettiyin.
Timecreḍt n useggas-nni ur d-tettuɣal ara! Axerrub-nneɣ yezla tayuga n yizgaren; qedceɣ ayen i wumi zemreɣ; mi yebḍa uksum, yeffeɣ d tiwezzaε, d nekk i wumi i d-yefka dadda asegres n wayen i aɣ-id-iṣaḥen. Akka d-nekka, d dadda i d-yessawaḍen asegres-agi mi ara ifak leqdic deg unnar. Yeɣli-d yigenni fell-i neɣ uliɣ ɣur-s.
Mi d-ssawḍeɣ s axxam, cfiɣ amek i ixeddem dadda; ad yessers asegres ɣef yidis n jeddi. Jeddi, ad fell-as yeεfu Ṛebbi, meqqer, yenqes-as yiẓri, ad inaqel asegres s wayen yezmer, ad yeltef aftat neɣ sin, ad yini: «yella lxir» …
Ur tettuɣ imensi n wass-nni. D setti i iferrqen; Jeddi yettaxren i wučči n uksum, ass n temcreḍt d wass n lεid yettḥaz amur-is, tsemmed-as aftat d ayen kan, yeṭṭef-it s sin yiḍudan, yessawel: «Anda-k a Ɛmer?». Dɣa yefka-iyi amur-is s tgallit. D aya i wumi d-cfiɣ.
Aḍris ullis - Taqeccabit n Ǧeḥḥa - Tamseḍsut s tmaziɣt Adlisfus aqbur n uɣerbaz amenzu. Aswir wis semmus. Sb. 18
Ǧeḥḥa, yeɛya deg taddart-is. Iruḥ ad yezdeɣ deg temdint. Yuɣ dinna yiwen uxxam de uzaduɣ. Iṣaḥ-it-id wannag wis mraw, yal mi ara d-iḍill d akessar yettemlelluy.
Yiwen wass, yessared taqeccabit-is. Yebɣa ad tt-yefser deg ubalku, maca yuggad ad d-yeɣli. Icudd iman-is s umrar deg wammas, icudd amrar-nni ɣer ufus n tewwurt, yeffeɣ, yefser-itt. Cwiṭ kan, yekker-d waḍu, yuwi-as taqeccab-it-is. Ǧeḥḥa yebrek deg uxxam, yeqqar-as: “Lḥemdu Lleh mi selkeɣ i twaɣit.” Yuɣal yefra-tt ad yuɣal ɣer taddart-is: ur yezmir ara ad yeqqim deg temdint, netta yuɣen tanummi d tɣezza d yiɛerqyab.
Asmi yuɣal ɣer tmurt-is, yenced-d akk at-taddart-is ɣer tmeɣra, ad ččen imensi: seksu s uksum n yikerri. Usan-d akk medden ferḥen-as, maca yiwen ur yeẓri ɣef wacu i yexdem tameɣra. Yal wa amek i as-yeqqar: “ɛni d axḍab i d-yexḍeb? neɣ d zzwaǧ i yezweǧ?”. Mi tefra tmeɣra, yenṭeq ɣur-s ccix n taddart, yenna-as: “Tanemmirt-ik a Ǧeḥḥa, ad ak-ibarek Ṛebbi. Maca … tzemreḍ ad aɣ-id-tiniḍ ayɣer i txedmeḍ tameɣra?
Yenna-asen: “Ayɣer, Iḥqa qrib mmuteɣ, acu-t wass-nni.”
Nnan-as:”Amek?”
Yenna-asen: “Asmi akken zedɣeɣ deg temdint, d Ṛebbi i iyi-isellken, qrib i iyi-tenɣa tqeccabit-iw.
- Amek qrib i k-tenɣa tqeccabit-ik?!
- Ih! Qrib mmuteɣ daxel n tqeccabit-iw ih, fesreɣ-tt deg ubalku, isuḍ-d waḍu yuwi-tt. Ccwi kan ur lliɣ ara daxel-is; a tilli … tilli iɛedda lqecc-iw.
Aḍris ullis, Tamacahut s tmaziɣt Seg: Légendes et contes merveilleux de La Grande Kabylie Camille Lacoste-Dujardin
Agawa d ufexxar
Yiwen wass, yiwen ugawa iɛebba d afexxar, iruḥ ad t-yessenz ɣer Wat Jennad. Deg ubrid-is, ihedder d yiman-is, yeqqar:“Tura, ad awḍeɣ ɣer Wat Jennad, ad ssenzeɣ tabuqalt neɣ tarbut, ad d-aɣeɣ tayaziḍt.
Tayaziḍt-nni ad iyi-d-teǧǧ timellalin. Ad as-tent-greɣ, ad d-tessefrurex. Ifrax ad imɣuren, ad uɣalen d tiyuzaḍ, ad ssefruruxen am yemma-tsen. Ad snuzuɣ tiyuzaḍ, ad snuzuɣ timellalin alamma semdeɣ-d aṭas n yidrimen. Ad as-zewǧeɣ
i mmi.
Ad d-truḥ teslit akken ad tessuden aqerruy-iw. Nekk ad as-qqareɣ:“ Ḥaca-m , ḥaca-m, a yelli ! Ihedder yettwexxir, ihedder yettwexxir, amzun dɣa akken d tidet ! Yemderkal , yeɣli, yeɣli ufexxar, kra din iruḥ ...
Mmi-s n yigellil. Mulud Ferɛun. Ungal, Tasuqilt si tefransist Moussa OULD TALEB.
Le fils du pauvre, roman en tamazight complet, mouloud feraoun. PDF: A-t-an yuweḍ-d lweqt anda ara temlal tasa d win turew. S tezmert d waffud n Moussa Ould Taleb, ungal n Mouloud Feraoun, ”Mmis n igellil“, yuɣal ar laṣel-is. Amek ? Ayen ɣef wayeg d-yemmeslay wungal agi d tameddurt n uqbayli i yelḥan daxel uɣerbaz n uṛumi, d ayen yeɣra, d ayen yeḍran d wamek isebbel baba-s tarwiḥt-is i wakken mmi-s - Furulu ad d-issukkes tawacult-is si yir liḥala-nni deg aydeg ttidiren.
Imdanen ttɣawalen, ttseggilen; wa yeffeɣ-d seg tḥanut, wa yekcem-itt, ttemsawaḍen akken ma llan ɣer tuččit am tweḍfin; ad gganin, ad gen azrarug, ad ččaren isegras. Iberdan ččuren, imsebriden seg yal tama, tikeryas deg tlemmast. Ur isell wa i wa, ulac asuɣu n yiwen, ala tijjiqin n tkeryas d usbeɛbu n yimiṭruyen. Ula d arrac ttun taḥtatrit.
Tecɛel akk ddunit, tiftilin seg tɣemmar, seg ssqef. D iḍ. Lqahwa teɛmer, beṛṛa ttensarent ṭṭumubilat. Dagi d asčenčen d userremtu. Deg tlemmast n temdint, ahat d ul-is, ṭumubilat tticcigent, imsebriden teddun, sseɣzafen ameccaq. Igenni ɣas bɣan ad t-walin, ur ten-id-iṣaḥ. Ma tennuqleḍ allen ad ttulsent, ma tebriḍ-asent ur tferrzeḍ isebbaḍen-ik. Gar tafat d war tafat, gar yiḍ d wass. Imdanen, gar yigenni d tmurt; lemmer deg yigenni, tili ur ttbinen ara, lemmer deg tmurt, tili ha-ten-in kecmen ixxamen; imi ur uwiḍen yiwet, ala nnaqus mi ara d-indeh i d-yesmektayen belli yella Ṛebbi.
Aḍris ullis, Taneqqist s tmaziɣt. Text Narratif, Fable en tamazight.
Adlisfus aqbur n uɣerbaz amenzu n uswir wis semmus n ulmud amenzu.
Wa yuder, Wa yuli.
Yiwen wass, inisi ifud, yeffeɣ yettnadi ɣef waman. Deg ubrid, yufa yiwen n lbir lqay, aman beεden, fad yenɣa-t. D taluft. Amek ara yexdem ? Ineggez ɣer daxel, yeswa maca mi yekker ad d-yeffeɣ ur yufi ara amek. Yeqqim din yettraǧu anwa ara t-id-iselken.
Cwiṭ kan, yusa-d wuccen, ula d netta ifud. Yemmuqel ɣer lbir iban-as-id yinisi. Yeḍsa-d wuccen yenna-as : Amek tuwḍeḍ ɣer din ay inisi ? Yerra-as-id yinisi: d ayen isehlen, εelleq-d iman-ik deg yixef n umrar-agi ad d-tadreḍ.
Inisi icudd iman-is s yixef niḍen n umrar yellan di lbir. Uccen yuder, inisi yuli-d. Yenṭeq wuccen ɣer yinisi : saḥḥa deg-k tkellxeḍ-iyi. Yerra-as yinisi : akka i d ddunit ay uccen, wa yuder wa yuli.
Tazeqqa taqdimt, neɣ tazeqqa n lejdud neɣ axxam n twelliyin. Tebna s uẓru d wakal. Rsen yiẓra ɣef uɣrab am tebleɛlacin deg texxamt n tiddas, ur gin d azrarug iweqmen. Actil yuraden, am lexyal deg lexla, iɛelleq ɣef yigedman n tara i takawt. Uccanen skuɛun-d seg tmizar, ɛemren taqbilt, ssefriwisen ulli deg waddaynin.
Tazeqqa taqdimt: agens, addaynin, taɛrict. Agens yewseɛ, d imlebbes; lkanun, tisirt. Ddan yicabcaqen d leḥyuḍ, wa iɛelleq, wa yers ɣef tencirt; ticabcaqin n nnḥas ɣef waydeg ɣerrɛen yimdanen, tiḥwicin akked tizzegzewt n tmura ibeɛden, ibeɛluleq uctil ɣef ccriḍa, actil ara yessun tameddit, seg tama d arrac akken myugaren, seg tayeḍ imawlan nnsen. Aɣyul d wulli jebbden ɣef yiciddan, neffsen, sduqusen akka acemma tanafa. Ɣef tdekkant reṣṣan yikufan i iḥejben taɛrict, taɛrict ideg ttawin aratus yiɣerdayen ur yenqiḍ umcic.
Notre Site n'est pas destiné à enfreindre le droit d'auteur des écrivains et auteurs, et en cas de violation du droit d'auteur, veuillez nous contacter. Ne téléchargez pas le livre si vous pouvez l'acheter, et si votre situation ne vous permet pas d'acheter un livre et que vous avez aimé après l'avoir lu en ligne, essayez autant que possible de l'acheter pour soutenir l'écrivain, traducteur ou maison d'édition. Votre achat de livres soutient cette industrie et permet à plus de livres de voir le jour. Lisez plus à propos des droits d'auteur sur notre page Clause De Non-Responsabilité